Kelimeyi giriniz

Aşk: İlk Görüşte mi, İlk Koklayışta mı?

Filmler önce görsellik diyor

askmi2

Filmlerin nefes kesen sahnelerinden bir tanesi esas kadın ile esas erkeğin karşılaştığı ilk anlardır. Baba(Godfather) filmindeki Al Pacino’nun canlandırdığı koskoca Michael Corleone, tüm karizmasına rağmen Sicilyalı afet Appolonia’yı görünce ona öyle bir vurulur ki, dünyası o an durur ve korumalarının kendi arasındaki kıkırdamasını bile fark etmez. Durum Appolonia için de farklı değildir. O da kendisini erkeğine teslim etmeye hazırdır.

Bütün görsel kaynaklı bombardımanlar bize ilk görüşte aşk diyor. Ancak birçok araştırma, karşı cinsin aslında dış görüntüsüne değil de kokusuna vurulduğumuzu anlatıyor.

Feromonlar: Bilinçdışı kimyasal iletişim

Feromon latince “hormon taşıyan” anlamına gelen ve aynı türler arasında çalışan kimyasal mesajcılara deniyor. Bu kimyasal postacılar, hemcinsler arasında özel davranış ve tepkileri tetikliyorlar. Hayvanların salgıladıkları feromonlar, onların aralarındaki iletişimi, sosyal statüyü, hiyerarşiyi belirliyor. Böcekler aralarında feromonlar ile iletişiyorlar. Köpekler ise birbirlerinin poposunu koklayarak sadece merhaba demiyorlar. Aynı zamanda birçok bilgi de topluyorlar. Kokladıkları hemcinsi mutlu mu mutsuz mu, sağlıklı mı hasta mı veya dost mu düşman mı gibi.

vmo

Kimyasal iletişimle mi eş seçiyorum?

GenomeTesting-468428788-[Converted]

Alman bir doktor ve hijyenist olan Gustav Jäger (1832-1917), insan feromonları fikrini ortaya atan ilk bilim adamı olarak biliniyor. Ona katılanlar da var katılmayanlar da. Ya da abartıp hayalindeki erkeği veya kadını bulmaya yarayan cazibe arttırıcı feromonlu parfüm üretimi yapanlar da!

Her ne kadar feromonları algılayan VNO’muz evrim geçirip eskisi gibi fonksiyonel olmasa da, burnumuz ilgili bağlantıları yapmak üzere sapasağlam yerinde duruyor. Ve yapılan birçok araştırmaya göre, insanoğlu da bu kimyasal iletişimden epeyce faydalanıyor. Öyle ki kadınlar erkeklerin kokusunu, daha 3 metre öteden alabiliyorlar. Ve aldıkları koku aslında onların bağışıklık sistemi. Yani MHC devreye giriyor. MHC (Major Histocompatibility Complex), altıncı kromozomun bir bölgseinde yer alan ve bağışıklık sistemi için vazgeçilmez  bir gen grubu. Türkçe Temel doku uygunluğu bileşeni olarak kullanılıyor. 224 tanımlanmış genden oluşan MHC’nin fenotipi yani dışsal vurumu ise vücut kokumuz!

İşte kokuyu böyle analiz ediyoruz. Kadın ya da erkek kendisiyle hem uyumlu hem de farklı yapıdaki bağışıklık sistemini arıyor. Böylece uygun partneri bulmuş oluyor ki soyunu sağlıklı bir şekilde devam ettirebilsin.

Tişört araştırmaları

Bu arada feromonlar, insanlarda ise en çok ter bezlerinde ve cinsel organların olduğu bölgelerde salgılanıyorlar. Kokuyu algılamamız saniyenin binde birinde sonuçlanırken biz bu süreçte üst bilincimizde ne olup bittiğinin farkında bile değiliz!

Konu sıcak olunca da farklı birçok alanın ilgisini çekiyor tabi. Örneğin online bir arkadaşlık sitesi olan eHarmony,1995’de bir çalışma yapıyor. Birçok erkeğe 2 gün boyunca aynı tişörtü giydiriyor. Daha sonra bir grup kadına koklatılan bu tişörtlerden içinde kadınlar tatlı aromalı ve DNA’ları en az kendilerine benzeyen erkeklerin kullandığı tişörtler seçiliyor. Bir tişört araştırması da kadınlar için. PsychologicalScience dergisinde yayınlanan bir çalışmada, adetlerinin farklı dönemlerindeki kadınların tişörtleri giydiriliyor. Yumurtlama dönemine yakın dönemdeki kadınların tişörtleri,  yumurtlama döneminden uzakta olan kadınların tişörtlerine göre açık arayla erkeklerde daha yüksek testosteron salgılatıyor. Doğum kontrol ilacı veya hormon tedavisi gören kadınlar  bu kategorinin dışında tabi .

T shirt

Ten kokusunu almadan başlayan ilişkiler

Öte yandan, koku ilişkilerin belirlenmesinde insanoğlunu geçmişinde önemli bir rol oynasa da bugün hala aynı konumda mı?

En başa dönelim, ilk görüşte aşk. Değil partnerimizin, kendi ten kokumuzu hissettiğimiz zamanlar bile sayılı. Bugün neredeyse her gün parfüm sürerek sokağa çıkan kadın ve erkek birbirinin kokusunu nasıl alacak? Parfüm kullanmasa bile her yer kokulu! E bu durumda mahrem sayılabilecek bir yakınlığa gelmeden o ten kokusu buruna ulaşamıyor.

Ama şu şüphesiz ki, uyumlu ve farklı gen kombinasyonunun yarattığı kokuyu almadan ilişkiler başlasa da burnumuza kötü koku geldiğinde birliktelik mümkün görünmüyor.